„Fizjologiczna reakcja soli
Z selektywnym, niejednakowym pobieraniem przez rośliny kationów i anionów wiąże się interesujące zjawisko tzw. fizjologicznej reakcji soli. Pionierzy kultur wodnych w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia doznali wielu niepowodzeń z powodu zmieniającego się odczynu pożywek w czasie doświadczenia. Rautenberg (1863) zauważył szkodliwość gromadzącego się kwasu solnego lub siarkowego, przy użyciu chlorku lub siarczanu amonowego jako źródła azotu dla roślin; pożywka była zbyt silnie zakwaszona. Beyer (1867) zauważył szkodliwe działanie węglanu amonowego, który powodował zbyt silne alkalizowanie pożywki. W kulturach wodnych odczyn pożywki łatwo się zmienia w wyniku nierównego pobierania jonów, na przykład w wyniku znacznie
Tabela 10
kwaśnym białka dysocjują zasadowo i przez to samo powierzchnia plazmalemmy będzie wiązała aniony NOj, a przy odczynie zasadowym kationy NHJ. Można powiedzieć, że fizjologiczna reakcja azotanu amonowego jest łatwo zmienna. Zresztą nie tylko pH wpływa na fizjologiczną reakcję tej soli. Zakwaszenie pożywek przez sole amonowe było nieraz przyczyną słabego ich działania.
Ustalił się w końcu XIX w. pogląd, że azotany są lepszym źródłem azotu dla roślin niż sole amonowe, a przyczyną tego była w głównej mierze fizjologiczna reakcja soli. Dotyczyło to nie tylko doświadczeń prowadzonych w kulturach wodnych, ale również doświadczeń polowych.“(10)